O relato de Sastre, unha tipografía híbrida

Pode alguén contar unha historia tal é como sucedeu? Canto hai de real nun recordo? Cando falamos do pasado creamos un relato, no que incluímos referencias obxectivas pero tamén datos recreados. O que contamos é a suma do que sucedeu e as sensacións que permanecen con nós co paso do tempo.

A de Sastre, a tipografía que presentamos aquí, é a historia dun proxecto que naceu fai algo máis de dez anos. Por iso, o que comparto é froito dun proceso memorístico que mestura acontecementos e sentimentos.

A orixe: o deseño

Sastre nace no ano 2014, en Inglaterra, a onde me trasladei para completar o Mestrado en Deseño de Tipografías da Universidade de Reading. Os primeiros bosquexos, feitos con papel e lápis, partían dunha idea máis ou menos básica: deseñar unha tipografía na que todos os caracteres estivesen debuxados só con liñas curvas. Neste punto de partida contaba alomenos cun par de condicionantes máis. O primeiro estaba relacionado co seu uso e funcionalidade: sería unha tipografía para texto, para ser utilizada en tamaños moi pequenos e parágrafos longos. O segundo estaba relacionado coa súa estética: quería xogar cunha xeometría quebrada, trazando un esqueleto no que o contorno exterior e a contraforma dos caracteres tiñan un número diferente de vértices. Esta dinámica tamén se trasladaría ás itálicas que, con menos vértices, crearía formas máis angulosas e expresivas.

En esencia, estas pautas iniciais mantivéronse ao longo do tempo, flexibilizando as exixencias cando era necesario. As curvas na base dos caracteres creaban liñas ondulantes que incomodaban a lectura. Así que optei por utilizar rectas nestes segmentos, procurando unha mancha de texto máis estable. O resto de trazos horizontais (barras e brazos) tamén seguirían a nova pauta. O dinamismo extremo do deseño foise domesticando, sosegando o baile de curvas e mellorando a funcionalidade da tipografía.

A evolución: as referencias

A xeometría presente na construción das formas derivou nunha busca  inconsciente de referencias visuais que puidesen guiar, ou quizais facer evolucionar o deseño. Foi entón cando empecei a identificar a estrutura quebrada, que caracteriza a Sastre, en distintos lugares.

A natureza, onde as xeometrías se producen de maneira orgánica, revelouse como fonte de inspiración. As formas xeométricas aparecen a miúdo en repeticións orgánicas dunha maneira case máxica. Se miramos, por exemplo, a folla dunha árbore a contraluz descubriremos centos de liñas conectadas que crean cadrados, rombos, triángulos… incluso círculos; porque a súa estrutura quebrada é tan sutil que percibimos a forma completa antes que as súas partes. Isto é o que sucede exactamente con Sastre, a complexidade dos seus contornos é imperceptible cando o texto se presenta en tamaños pequenos.

Recorrendo novamente á memoria, conectei coas pegadas que un novo lugar sempre deixan en nós. A cidade de Reading descubriume unha admiración descoñecida por algo cotián: as arañeiras. Sorprendeume a súa abundancia pero tamén a súas estruturas complexas e grandes dimensións. Os seus fíos interconectados creaban composicións de xeometrías abstractas, incriblemente producidas por pequenas mestras tecedoras.

A xeometría, inicialmente matemática, adoptou dende aquí unha nova dimensión, que me permitía vela dende unha perspectiva máis humana, máis tanxible. Afasteime da precisión do díxitos para observar e aproximarme ás formas de maneira máis natural, dende a intuición.

Esta nova visión, máis arraigada na sensibilidade, destapou algo que quizais estaba aí dende o principio, algo que formaba parte das miñas vivencias persoais e que conectaba coa miña familia. Neses trazos quebrados de suaves curvas e estrutura sólida descubrín os debuxos con xiz que meu pai trazaba sobre os tecidos. Trazos que estruturaban traxes, chaquetas, chalecos e pantalóns, adaptados para vestir o corpo de cada un dos clientes da xastrería.

Sigo sen saber ben se foi causa ou efecto, pero o deseño derivou cara esa conexión emocional. O proxecto adquiriu unha dimensión distinta, con novas referencias e unha guía que marcaba o camiño a seguir.

O lanzamento: a tipografía

Sastre nace como unha tipografía híbrida, concepto utilizado polo profesor Gerard Unger nunha presentación sobre a mestura de influencias no deseño e na arte. No contexto actual, a tecnoloxía dixital facilitou que nos liberásemos de pautas ríxidas, abrindo a porta a unha maior experimentación no deseño de tipografías. Hoxe, as formas clásicas máis populares conviven con novas propostas formais.

Sastre bebe dos estándares da tipografía de texto para deseño editorial: contraste moderado, eixo inclinado e proporcións xenerosas. Non é unha tipografía mecana nin un deseño de estilo antigo, pero ten características de ámbalas dúas categorías. O seu valor reside principalmente en conseguir conectar referencias históricas da tipografía con outras menos esperables, como a natureza e a xastrería.

O propio proceso de creación debulla o oficio de quen deseña tipografías como artesanía dixital, permitindo os tempos necesarios para pensar, repensar e valorar o deseño dende unha visión máis humana e menos tecnolóxica.

A familia tipográfica de Sastre preséntase inicialmente coa súa versión romana, con cinco pesos e eixo variable. A versión itálica e outros estilos «display» continuarán o relato nos próximos meses, ou quizais a historia se estenda por anos.

Convidámoste a visitar a web que creamos para que poidas coñecer máis detalles do proxecto. As fontes están só dispoñibles en NM type.